Tehdit Suçu ve Cezası – TCK 106 Kapsamında Şikayet ve Uzlaşma

Tehdit suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 106. maddesinde bir kişinin kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı gerçekleştirileceğinin bildirilmesi ile malvarlığı bakımından büyük bir zarara veya başka bir kötülüğe uğratılacağının bildirilmesi üzerinden düzenlenir. TCK 106 kapsamında uygulanacak ceza, tehdidin konusu ve suçun işleniş biçimine göre değişir. Şikayet şartı ve uzlaştırma bakımından da maddenin bütün halleri aynı kurala tabi değildir.

Tehdit suçu nedir?

TCK 106’nın birinci fıkrasına göre bir başkasının kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle tehdit edilmesi suç olarak düzenlenmiştir. Aynı fıkrada kişinin malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratılacağının veya kendisine başka bir kötülük yapılacağının bildirilmesi de ayrıca ele alınır.

Tehdit suçunun değerlendirilmesinde yalnızca kullanılan tek bir kelime veya cümleye bakılması yeterli değildir. İfadenin söylendiği veya gönderildiği bağlam, taraflar arasındaki iletişim, tehdidin yöneldiği kişi ve bildirilen kötülüğün niteliği birlikte önem taşır. Sert veya rahatsız edici her söz kendiliğinden TCK 106 kapsamında tehdit oluşturmaz. Buna karşılık bir sözün tartışma sırasında veya öfkeyle söylenmesi de tek başına ceza hukuku bakımından değerlendirme yapılmasını engellemez.

Tehdit edilen saldırının daha sonra gerçekten gerçekleştirilmesi suçun oluşması için zorunlu değildir. Tehdit amacıyla ayrıca kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçu işlenirse TCK 106/3 uyarınca bu suçlardan dolayı da ayrıca ceza verilebilir.

Basit ve nitelikli tehdit arasındaki fark nedir?

TCK 106 temel tehdit biçimi ile tehdidin belirli yöntemlerle işlenmesini birbirinden ayırır. Birinci fıkra temel halleri düzenlerken ikinci fıkra nitelikli tehdit olarak değerlendirilen işleniş biçimlerini sayar.

TCK 106/2 kapsamında tehdidin şu şekillerde gerçekleştirilmesi nitelikli hal oluşturur:

• Silahla işlenmesi,
• Kişinin kendisini tanınmayacak hale koyması suretiyle işlenmesi,
• İmzasız mektupla veya özel işaretlerle işlenmesi,
• Birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi,
• Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturduğu korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi.

Örneğin bir kişiye yöneltilen tehdidin silah kullanılarak gerçekleştirilmesi halinde olay yalnızca TCK 106/1’deki temel tehdit kapsamında değerlendirilmez. Kanundaki şartların bulunması durumunda TCK 106/2’deki nitelikli hal gündeme gelir. Aynı şekilde birden fazla kişinin birlikte hareket etmesi veya failin kimliğini gizleyecek şekilde imzasız mektup kullanması da ceza aralığını değiştirebilir.

Tehdit suçunun cezası nedir?

TCK 106’da öngörülen ceza, tehdidin türüne göre farklılaşır. Güncel kanun metnindeki temel ayrımlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Bu ceza aralıkları TCK 106’da yer alan kanuni sınırları gösterir. Somut olayda hangi fıkranın uygulanacağı, tehdidin nasıl gerçekleştirildiği ve olayla bağlantılı başka suçların bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle yalnızca gönderilen bir mesajdaki tek cümleden hareketle kesin ceza sonucu çıkarmak doğru değildir.

Tehdit suçu şikayete ve uzlaşmaya tabi mi?

Tehdit suçunda şikayet ve uzlaştırma aynı kavram değildir. Bir suçun şikayete bağlı olmaması, o suçun hiçbir durumda uzlaştırma kapsamında bulunmadığı anlamına gelmez. TCK 106 bakımından bu ayrım özellikle birinci ve ikinci fıkra arasında önem taşır.

TCK 106/1’in ilk cümlesinde düzenlenen hayat, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı tehdidinin soruşturulması mağdurun şikayetine bağlı değildir. Buna karşılık aynı fıkradaki malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratma veya sair kötülük tehdidi kanunda açıkça mağdurun şikayetine bağlanmıştır.

Uzlaştırma bakımından CMK 253 farklı bir düzenleme içerir. TCK 106’nın birinci fıkrasındaki tehdit, şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır. TCK 106/2’deki nitelikli tehdit ise bu kapsamda değildir. Bununla birlikte uzlaştırma kapsamındaki bir suçun aynı mağdura karşı uzlaştırma dışında kalan başka bir suçla birlikte işlenmesi gibi durumlarda CMK 253’teki diğer kuralların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Ceza soruşturması, delillerin değerlendirilmesi ve savunma süreçlerine ilişkin hizmet kapsamı hakkında istanbul ceza avukatı sayfasında bilgi yer almaktadır.

Mesaj ve sosyal medya üzerinden tehdit suç oluşturur mu?

Tehdit suçunun mutlaka yüz yüze işlenmesi gerekmez. Mesajlaşma uygulaması, SMS, e-posta veya sosyal medya hesabı üzerinden gönderilen bir ifade de içeriği ve olayın koşulları TCK 106’daki unsurları karşılıyorsa tehdit suçuna konu olabilir.

Dijital ortamda gerçekleşen bir tehdit iddiasında kayıtların korunması önemlidir. Ekran görüntüsünde yalnızca tehdit olduğu düşünülen cümlenin değil mümkünse konuşmanın bağlamının da görünmesi, tarih ve hesap bilgilerinin muhafaza edilmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Mesajın bulunduğu cihazdaki orijinal kayıtların korunması da sonradan yapılabilecek incelemeler bakımından önem taşıyabilir.

Ekran görüntüsü mevcut bir olayın ispatında kullanılabilecek verilerden biri olabilir ancak her ekran görüntüsünün tek başına kesin delil olduğu söylenemez. Kaydın kaynağı, bütünlüğü, hangi hesaptan gönderildiği ve diğer delillerle uyumu soruşturma kapsamında incelenebilir. Bu nedenle dijital kayıtların içeriğini değiştirmeden ve bağlamını bozmadan saklamak önem taşır.

Şikayet süresi nedir ve nereye başvurulur?

TCK 73’e göre soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlarda şikayet hakkı altı aylık süreye tabidir. Bu süre, zamanaşımı süresi geçilmemek koşuluyla şikayet hakkı bulunan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden itibaren başlar.

Bu nedenle TCK 106/1 kapsamında malvarlığı itibarıyla büyük zarar verme veya sair kötülük tehdidi söz konusuysa şikayet süresi bakımından altı aylık kural dikkate alınır. Buna karşılık hayat, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik temel tehdit ile TCK 106/2 kapsamındaki nitelikli tehdit şikayete bağlı olmadığından soruşturmanın başlaması bu altı aylık şikayet şartına bağlanmamıştır.

Suç iddiası yetkili soruşturma makamına veya kolluğa bildirilebilir. Başvuru yazılı olarak yapılabileceği gibi beyanın tutanağa geçirilmesi yoluyla da gerçekleştirilebilir. Mesaj veya sosyal medya üzerinden gerçekleştiği ileri sürülen tehditlerde mevcut dijital kayıtların korunması ve olayın gelişiminin açık biçimde aktarılması önemlidir.

TCK 106 kapsamında bir olay değerlendirilirken tehdidin neye yöneldiği, hangi yöntemle gerçekleştirildiği ve başka suçlarla birlikte işlenip işlenmediği ayrı ayrı belirlenmelidir. Bu ayrımlar ceza aralığını, şikayet şartını ve uzlaştırma uygulanıp uygulanmayacağını doğrudan etkileyebilir.